Organizacje pozarządowe są jednym z kluczowych partnerów polskiego rządu w kontekście przygotowań i sprawowania polskiej prezydencji w Radzie UE. Okres ten należy dobrze wykorzystać nie tylko do prowadzenia konstruktywnej polskiej polityki europejskiej, ale także do kształtowania postaw odpowiedzialnego, dojrzałego i proeuropejskiego społeczeństwa obywatelskiego.
KONSULTACJE
6 lipca 2009 r. odbyło się spotkanie Pełnomocnika ds. prezydencji Ministra Mikołaja Dowgielewicza z reprezentantami polskich organizacji pozarządowych. Spotkanie miało na celu rozpoczęcie współpracy z trzecim sektorem w zakresie prowadzenia działań informacyjnych na temat polskiego przewodnictwa w Radzie UE. Podczas spotkania zaprezentowane zostały m.in. założenia strategii komunikacyjnej dot. polskiej prezydencji.
16 grudnia 2009 r. w Warszawie odbyła się konferencja pt. "Trzeci sektor w kontekście wyzwań związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej". Głównym celem konferencji było wypracowanie założeń stałej współpracy z organizacjami pozarządowymi w kontekście nadchodzącego przewodnictwa.
W październiku 2010 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyły się konsultacje ze środowiskami pozarządowymi na temat programu prezydencji w Unii Europejskiej, którą nasz kraj będzie sprawować w drugiej połowie 2011 roku. Konferencję zorganizowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych we współpracy z resortami zaangażowanymi w przygotowania do objęcia przez Polskę przewodnictwa w Radzie UE. Przedmiotem dyskusji były takie tematy jak: Partnerstwo Wschodnie, bezpieczeństwo energetyczne, sprawy gospodarcze (innowacyjność, rynek wewnętrzny), kapitał intelektualny oraz wolontariat.
Na sto dni przed objęciem przez Polskę prezydencji tj. 23 marca 2011 r. na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się „PRO100 do prezydencji. Forum”, w ramach którego przedstawiciele administracji rządowej dyskutowali z przedstawicielami środowisk pozarządowych oraz akademickich o polityce wschodniej UE oraz Europejskim Roku Wolontariatu w kontekście polskiego przewodnictwa.
EKSPERTYZY
Istotnym elementem współpracy administracji rządowej z organizacjami pozarządowymi w okresie przygotowań do objęcia przez Polskę przewodnictwa w Radzie UE, było przygotowanie przez ekspertów z sektora pozarządowego analiz na temat wybranych zagadnień związanych z informowaniem społeczeństwa o polskiej prezydencji.
Przygotowana przez Instytut Spraw Publicznych ekspertyza Koncepcja stałej współpracy między administracją rządową a trzecim sektorem w Polsce w zakresie informowania społeczeństwa o polskim przewodnictwie w Radzie Unii Europejskiej obejmowała m.in. analizępotrzeb komunikacyjnych polskich organizacji pozarządowych oraz rekomendacje dotyczące ustanowienia stałych kanałów informowania i konsultowania trzeciego sektora w Polsce na temat prezydencji.
Analiza Centrum Strategii Europejskiej DemosEUROPA Aktywność polskich organizacji pozarządowych na szczeblu europejskim informowała m.in. o stanie współpracy polskich organizacji pozarządowych z instytucjami wspólnotowymi oraz organizacjami sektorowymi, jak też aktywności polskich organizacji pozarządowych w obszarach związanych z priorytetami polskiego przewodnictwa. Na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych ISP przygotował także koncepcję kampanii mającej na celu zwiększenie zainteresowania wolontariatem wśród kręgów opiniotwórczych w związku z polską prezydencją w Radzie UE oraz trwającym obecnie Europejskim Rokiem Wolontariatu.
WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA
W 2009 r. decyzją Pełnomocnika ds. prezydencji Ministra Mikołaja Dowgielewicza powołano Zespół Ekspertów Zewnętrznych do spraw Programowania prezydencji Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele europejskich think tanków i uniwersytetów: Laurent Cohen-Tanugi (przewodniczący Europe and Globalization Taskforce), Dieter Helm (profesor Uniwersytetu w Oxfordzie), Paul Hofheinz (prezes The Lisbon Council), Alan Mayhew (profesor z Uniwersytetu w Sussex), Antonio Missiroli (dyrektor studiów European Policy Centre), Jean Pisani-Ferry (dyrektor Instytutu Bruegel), Gaëtane Ricard-Nihoul (sekretarz generalna Notre Europe) oraz Paweł Świeboda (prezes demosEUROPA).
Zespół pełni funkcję organu opiniodawczo-doradczego Pełnomocnika, a do jego głównych zadań należy m.in.: opiniowanie dokumentów Pełnomocnika związanych ze sposobem programowania i wyboru priorytetów prezydencji polskiej oraz opracowywania analiz dotyczących programowania prezydencji. W 2009 i 2010 r. zespół spotkał się trzykrotnie.
WSPÓŁPRACA W REGIONACH
MSZ współpracuje z siecią Regionalnych Centrów Informacji Europejskiej – otwartych dla społeczności lokalnych punktów informacyjnych w Polsce prowadzonych przez organizacje pozarządowe w ramach zawartych porozumień o współpracy.
Celem działalności Regionalnych Centrów jest udzielanie informacji o Unii Europejskiej, w tym polskiej prezydencji, poprzez udostępnianie materiałów informacyjnych, analiz, opracowań i publikacji, a także poprzez konsultacje w punktach. Pracownicy RCIE za pośrednictwem telefonu, faksu, poczty tradycyjnej i elektronicznej udzielają odpowiedzi na pytania związane z kwestiami europejskimi, w tym dotyczące problematyki prezydencji. RCIE organizują w swoich siedzibach oraz w regionie wykłady otwarte dla społeczności lokalnych, a także spotkania dla grup, w tym lekcje europejskie dla szkół. Poza prowadzeniem punktu informacyjnego, RCIE organizują szkolenia warsztaty, konferencje, konkursy, itp. Informacje o przedsięwzięciach realizowanych przez RCIE zamieszczane są na bieżąco na ich stronach internetowych.
Od początku 2011 r., w ramach inicjatyw dotyczących polskiej prezydencji w Radzie UE, sieć RCIE zrealizowała około 690 różnorodnych działań.
Przy realizacji wspomnianych przedsięwzięć Regionalne Centra Informacji Europejskiej ściśle współpracują z różnymi partnerami w regionie. Są to m.in. szkoły, ośrodki akademickie, instytucje samorządowe, organizacje pozarządowe, inne sieci informacyjne, media, itd.
DOFINANSOWANIE PROJEKTÓW
W okresie od listopada 2010 r. do maja 2011 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych przeprowadziło szereg konkursów dotacyjnych dla organizacji pozarządowych na realizację projektów związanych z polską prezydencją:
- listopad 2010 r.: konkurs na realizację zadania "Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w II połowie 2011". Łączna pula środków do podziału wyniosła 1 090 000 złotych.
- grudzień 2010 r.: konkurs na realizację zadania „Informacja europejska w regionach- 2011”. Łączna pula środków do podziału wyniosła 1 900 000 złotych.
- styczeń 2011 r.: konkurs na realizację zadania "Promocja wiedzy o Polsce”. Łączna pula środków do podziału wyniosła 4 000 000 złotych.
- marzec 2011 r.: konkurs na realizację zadania „Priorytety komunikacyjne”. Łączna pula środków do podziału wyniosła 200 000 euro. (konkurs został ogłoszony przez MSZ działające w imieniu Komisji Europejskiej).
- maj 2011 r.: konkurs na realizację zadania „Wzmocnienie udziału polskich organizacji pozarządowych w europejskim dialogu na temat polityki i współpracy rozwojowej w okresie sprawowania przez Polskę przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej”. Wysokość środków finansowych w ramach jego realizacji wyniosła 100 000 złotych.
- maj 2011 r. konkurs na realizację zadania „Informacja o prezydencji Polski w Radzie UE”. Łączna pula środków do podziału wyniosła 826 000 złotych.
SZKOLENIA
W październiku i grudniu 2010 r. odbyły się szkolenia dla konsultantów Regionalnych Centrów Informacji Europejskiej dotyczące polskiej prezydencji w Radzie UE. Podczas szkoleń przedstawiciele RCIE mieli okazję zapoznać się m.in. z programem kulturalnym polskiej prezydencji i jej priorytetami, a także wzięli udział w warsztatach dotyczących współpracy z mediami w kontekście polskiej prezydencji.
Od lutego do czerwca 2011 r. trwał cykl ogólnopolskich, bezpłatnych szkoleń związanych z reformą instytucjonalną wprowadzoną postanowieniami Traktatu z Lizbony dla przedstawicieli organizacji pozarządowych i mediów. W ramach cyklu przedstawiciele III sektora mogli zapoznać się z zagadnieniami dotyczącymi instytucji przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej, a także założeniami organizacyjnymi i priorytetami polskiej prezydencji. Szkolenia były organizowane we współpracy z Przedstawicielstwem Komisji Europejskiej i Biurem Informacyjnym Parlamentu Europejskiego w Polsce.
PLATFORMA DIALOGU
W wyniku współpracy z organizacjami pozarządowymi na początku 2011 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych uruchomiło na portalu ngo.pl, interaktywny serwis poświęcony polskiej prezydencji. Ma on na celu usprawnienie bieżącego przepływu informacji pomiędzy administracją rządową a trzecim sektorem w zakresie spraw programowych, a także projektów informacyjnych związanych z objęciem przez Polskę przewodnictwa w Radzie UE. W serwisie można znaleźć informacje na temat: sprawowania przez państwo członkowskie prezydencji oraz roli Rady UE w tym procesie, możliwościach włączenia się organizacji pozarządowych w prezydencję oraz o obchodach Europejskiego Roku Wolontariatu 2011.
